از سه چيز بدرستى كه كامل كردم نعمت خود را بر او كسى را كه بىنياز كردم از مال برادرش و از سلطان و از طبيب . ( 1 ) حضرت رسول خدا فرمود سه نفرند كه واجبست ترحّم بر ايشان توانگرى كه فقير شده باشد و عزيز قومى كه خوار شده باشد و عالمى كه جهّال با او بازى كنند و سه نفرند كه داخل بهشت نميشوند عاقل و منّان و مدمن خمر مدمن خمر آن كسى است كه هر وقت شراب بيابد بياشامد مترجم گويد عاق آن كسى است كه حبس حقّ پدر و مادر يا يكى از ايشان را نموده باشد و روايت بسيار در مذمّت عقوق وارد شده بلكه از گناهان كبيره شمرده شده و منان كسى را گويند كه منّت بر بندگان خدا بسيار گذارد و بسست در مذمّت اين صفت مرادف شدن او با اذيّت كردن و باطل نمودن او صدقات را چنان كه حقتعالى فرموده لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى ( 2 ) و فرمود برداشته شد قلم از سه نفر اوّل از خوابيده تا وقتى كه بيدار شود دوّم از صغير تا وقتى كه مكلّف شود سوم از ديوانه تا وقتى كه عاقل شود ( 3 ) و نيز فرمود حقتعالى كراهت دارد از براى شما سه چيز را : عبث در نماز را يعنى بازى كردن بريش و امثال آن و رفث در روزه را رفث بمعنى فحش و جماعست و شايد اينجا معنى اوّل مراد باشد و خنديدن در قبرستان را ( 4 ) و هم فرمود محبوب شده است نزد من از دنياى شما سه چيز بوى خوش و زنان و روشنى چشم من گرديد به نماز ( 5 ) و فرمود كه حقتعالى پسنديده براى شما سه چيز را و كراهت دارد براى شما سه چيز را پسنديده براى شما آنكه بپرستيد او را و شريك نكنيد براى او چيزى را و ديگر آنكه چنگ زنيد بحبل الهى جميعا و پراكنده و متفرّق نشويد و خبل الهى